200. อะไรกันนะ เงินล่วงหน้า เงินประกันสัญญา เงินประกันผลงาน ฯลฯ

การก่อสร้างในบ้านเราใหญ่โตขึ้นทุกวัน การทำสัญญาก่อสร้าง การจ่ายชำระค่าก่อสร้าง การค้ำประกันผลงาน เป็นเรื่องที่ชักจะวุ่นวาย และเป็นที่ถกเถียงกัน ระหว่างเจ้าของโครงการ ผู้รับเหมาก่อสร้าง และที่ปรึกษากันมาก จึงขอเรียบเรียงเรื่องได้ดังนี้

เมื่อตกลงทำสัญญา (สมมุติค่าของงานตามสัญญา = 100 บาท) ผู้ว่าจ้างมักต้องจ่ายเงินล่วงหน้า (Advance Payment) ให้ผู้รับเหมา 10% (บางทีก็ 5%) เป็นเงินสด 10 บาท แล้วผู้รับเหมา จะส่งเอกสาร ค้ำประกันธนาคาร ให้ผู้ว่าจ้าง 2 ใบ ใบแรกคือ ค้ำประกันเงินล่วงหน้า ที่รับไป (Advance Bank Garantee) เท่าจำนวนเงินล่วงหน้าที่รับไปคือ 10 บาท ส่วนใบที่สองเป็นเอกสาร ค้ำประกันสัญญา (Contract Garantee) ประมาณ 5% คือ 5 บาท ณ วินาทีนั้น เจ้าของจะจ่ายเงินสดออก = 10 บาท และได้ Bank Garantee คืนมา 2 ฉบับ รวมมูลค่า 15 บาท (10 บาท + 5 บาท) เอกสารทั้งสองใบ มีอายุเท่ากับ ระยะเวลาเต็ม ของสัญญา
เมื่อมีการทำงานกันเกิดขึ้น ผู้รับเหมาทำงานเสร็จแล้วบางส่วน (สมมุติว่ามีมูลค่าที่ทำไปแล้ว 20 บาท) เวลาผู้รับเหมาเบิกเงิน ก็จะต้องหักเงินที่ได้รับล่วงหน้าออกไปตาม % เดิม (เรียกภาษาก่อสร้างว่า Reimbursement) และหักค่าค้ำประกันผลงาน (ไม่ใช่ค้ำประกันสัญญา เรียกว่า Retension) อีกประมาณ 5% เช่นเบิกเงินมูลค่า 20 บาท จะรับไปจริงเพียง 17 บาท (20 บาท - 2 บาท - 1 บาท)
เมื่องานเสร็จเรียบร้อยแล้ว เจ้าของจะจ่ายเงินไปทั้งหมด 95 บาท เพราะได้ Advance คืนครบหมด แต่เก็บ Retension ไว้ 5 บาท
เมื่อผู้รับเหมาส่งงานพร้อมเอกสารทุกอย่างแล้ว เจ้าของก็จะจ่ายเงิน (สด) 5 บาทที่หักเขาไว้ เอา Bank Garantee 2 ใบที่ได้มาเมื่อวันเซ็นสัญญา คืนผู้รับเหมาไป และผู้รับเหมาก็จะทำเอกสารค้ำประกันใหม่ให้ 1 ใบ (Work Garantee) เพื่อประกันผลงานอายุ 1 ปี ให้เจ้าของไป
เมื่อครบ 1 ปี หากงานไม่มีปัญหาอะไร เจ้าของก็จะคืน Work Garantee ให้ผู้รับเหมาไป เป็นอันจบพิธี